Nie możesz wstać w ciemny zimowy poranek? To nie Twoja wina, to Twój mózg

26 maja 2020, 08:50

Wyjście z łóżka w ciemny zimowy poranek jest dla wielu nie lada wyzwaniem. Nie ma jednak co robić sobie z tego powodu wyrzutów. Neurobiolodzy z Northwestern University odkryli właśnie mechanizm wskazujący, że zachowanie takie ma biologiczne podstawy.



Ludzie kontra maszyny: kto jest lepszym tłumaczem? Człowiek czy wielki model językowy?

13 lutego 2026, 09:27

Systemy sztucznej inteligencji w coraz większej liczbie zadań dorównują ludziom. Dlatego naukowcy z Westlake University w chińskim Hangzhou postanowili sprawdzić, jak radzą sobie z tłumaczeniami tekstów. Porównali zatem tłumaczy gatunku Homo sapiens z wielkimi modelami językowymi, w tym z GPT-4, ALMA-R oraz Deepseek-R1. Ludzie i maszyny mieli tłumaczyć w obie strony te same fragmenty tekstów pomiędzy chińskim i angielskim, rosyjskim i angielskim oraz chińskim i hindi. Teksty dotyczyły trzech dziedzin. Były to bieżące informacje prasowe, teksty technologiczne i biomedyczne.


Nawóz

Chemiczne nawozy szkodliwe dla zwierząt

28 sierpnia 2010, 08:33

Nawozy sztuczne, zawierające głównie związki azotu, zamieniane są w szkodliwy dla zwierząt wodnych tlenek azotu i to w stężeniach dużo mniejszych, niż dotąd uważane za bezpieczne - dowodzą wyniki badań amerykańskich toksykologów.


Grzyb z gąsienic kluczem do uśmierzenia bólu?

27 kwietnia 2015, 13:36

Wg naukowców z Uniwersytetu w Nottingham, aktywny składnik z pasożytniczych grzybów żyjących na gąsienicach ciem z rodziny Thitarodes może stać się skutecznym lekiem przeciwbólowym dla pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów (ChZS).


W pobliżu Stonehenge znaleziono olbrzymią neolityczną strukturę

22 czerwca 2020, 09:32

Archeolodzy z University of Bradford poinformowali o odkryciu wielkiego prehistorycznego stanowiska archeologicznego w Durrington Walls niedalego Stonehenge. Naukowcy znaleźli tam liczne neolityczne szyby sprzed około 4500 lat rozciągające się na przestrzeni 2 kilometrów. Znajdują się one pomiędzy znanymi wcześniej neolitycznymi konstrukcjami w Durington Walls i Woodhenge.


Wielkie badania pokazują, jak zwierzęta reagują na obecność ludzi

27 maja 2026, 09:04

Ekolodzy od dziesięcioleci dokumentują, jak fizyczne przekształcanie środowiska – urbanizacja, rolnictwo i infrastruktura transportowa – niszczą siedliska i spychają dzikie gatunki na margines. Jednak obok tego wymiaru istnieje drugi, znacznie trudniejszy do uchwycenia: dynamiczna, zmienna w czasie i przestrzeni obecność samych ludzi i pojazdów. Nowe badania opublikowane w czasopiśmie Science pokazują, że sam fakt naszej obecności w lesie, nawet bez jakiejkolwiek fizycznej ingerencji w środowisko, potrafi głęboko i mierzalnie zmienić zachowanie dzikich zwierząt.


Miasto nocą

Nocne oświetlenie sprzyja rozwojowi raka

10 września 2010, 10:45

Od jakiegoś czasu badania wskazywały, że istnieje związek pomiędzy oświetleniem nocnym a zachorowalnością na nowotwory. Eksperymenty izraelskich naukowców potwierdzają tę zależność.


Wyższe spożycie kofeiny chroni przed zaburzeniami erekcji

20 maja 2015, 13:02

Mężczyźni, którzy spożywają odpowiednik ilości kofeiny z 2-3 kubków kawy, rzadziej mają zaburzenia erekcji (ang. erectile dysfunction, ED).


© Scott Schliebe/USFWS

Niedźwiedzie polarne wymierają z głodu. Winne globalne ocieplenie

21 lipca 2020, 05:34

Niedźwiedzie polarne umierają z głodu. Jeśli obecny trend globalnego ocieplenia będzie kontynuowany, do roku 2100 wyginą niemal wszystkie populacje tych zwierząt. Jak donoszą autorzy badań opublikowanych właśnie w Nature Climate Change, niektóre populacje niedźwiedzi polarnych już teraz skazane są na zagładę


Oscylacja neuronów

Mózg pracuje do taktu

22 września 2010, 16:30

W jaki sposób odległe części mózgu łączą się i komunikują celem wykonania określonego zadania - nie było wiadomo. Do tej pory, ponieważ, jak się okazuje, rozproszone po całym mózgu neurony pracują w określonym, wspólnym rytmie, jak pod batutą dyrygenta.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk